Saruji (simenti): aina na matumizi yake

Saruji (simenti) ni nini na hutengenezwaje

Saruji ndiyo inayoshikanisha zege, chokaa ya kujengea na plasta. Ripoti ya mwaka 2025 ya kiwanda cha Tanga Cement, kinachotengeneza saruji ya Simba, inaeleza hatua zake. Mawe ya chokaa (limestone) huchimbwa, husagwa na kuchanganywa na udongo mwekundu. Mchanganyiko huo huchomwa ndani ya tanuru zinazozunguka hadi kuwa clinker, kisha clinker husagwa pamoja na jasi (gypsum) na mawe ya chokaa ili kupata saruji.

Ripoti hiyo hiyo inasema kiwanda hujaza saruji kwenye mifuko ya kawaida ya kilo 50, mifuko mikubwa ya tani 1.5, na magari ya kubeba saruji isiyofungwa. Pia inahesabu viwanda 13 vya saruji vinavyoshindana sokoni.

Aina za saruji: CEM I hadi CEM IV

Viwanda vya Tanzania huandika aina ya saruji kwa mfumo wa kiwango cha Ulaya EN 197-1. Tofauti kati ya aina moja na nyingine ni kiasi cha clinker, na sehemu iliyobaki ni mawe ya chokaa, slag au pozzolana. Viwango vya mchanganyiko hapa chini vimetoka kwenye muhtasari wa EN 197-1 ulioandikwa na mhandisi Muyiwa Ajumobi kwenye Structville; mifano ni kama viwanda vyenyewe vinavyoorodhesha bidhaa zao.

Aina za saruji: CEM I hadi CEM IV

Aina	Ina nini	Mfano sokoni Tanzania
CEM I	karibu yote ni clinker; viambato vidogo hadi asilimia 5	Twiga Ordinary (CEM I 42.5N)
CEM II/A	clinker asilimia 80–94	Nyati Super 42 (CEM II A-L 42.5R)
CEM II/B	clinker asilimia 65–79	Twiga Extra (32.5R), Simba Bora (42.5N)
CEM III/B	slag asilimia 66–80	Twiga Mega (42.5N)
CEM IV/B	clinker asilimia 45–64, pamoja na pozzolana	Simba Imara (32.5R), Simba Barabara (32.5N)

Madaraja: 32.5, 42.5 na herufi N au R

Namba kwenye mfuko ni daraja la nguvu ambayo saruji lazima ifikie baada ya siku 28 za kipimo, kwa MPa. Kwa muhtasari wa Structville, daraja 32.5 linatakiwa kuwa kati ya MPa 32.5 na 52.5, na daraja 42.5 kati ya MPa 42.5 na 62.5.

Herufi inayofuata namba inahusu nguvu ya siku za mwanzo. N ni nguvu ya kawaida ya mwanzo, na R ni ya haraka zaidi. Karatasi ya data ya Finnsementti inataja kiwango cha chini cha MPa 20 baada ya siku 2 kwa daraja 42.5 R.

Saruji ipi kwa kazi gani

Viwanda vyenyewe vinaeleza kila bidhaa imetengenezwa kwa kazi gani:

Saruji ipi kwa kazi gani

Kazi	Saruji inayopendekezwa na kiwanda
Zege lenye nondo: msingi, nguzo, beam, slab	Simba Bora 42.5N; Dangote 42.5R (3X), hata kwa majengo ya ghorofa
Tofali, paving na kerbs	Simba Imara 32.5R; Twiga Plus Rapid; Camel 42.5R
Plasta na kazi za uashi	Twiga Extra 32.5R; Dangote 32.5R
Barabara: kuimarisha udongo	Simba Barabara 32.5N; Camel 32.5N
Madaraja makubwa na mabwawa	Dangote 52.5

Vyanzo: ripoti ya Tanga Cement; kurasa za bidhaa za Twiga; ukurasa wa Dangote Tanzania; ukurasa wa Camel Cement wa Amsons Group. Michoro ya mhandisi ikitaja daraja, hilo ndilo linalofuatwa. Kuhusu chuma kinachoingia kwenye zege, soma nondo za ujenzi.

Ukitengeneza zege au chokaa kwa saruji yoyote kati ya hizi, Kitovu ina Polypropylene Fibre for Concrete and Mortar inayopatikana Zanzibar. Kwa mujibu wa maelezo ya oda ya Kitovu, ni nyuzi za mm 12 zinazowekwa kilo 0.9 kwa kila mita ya ujazo ili kupunguza nyufa za mwanzo zinazotokana na kukauka kwa zege.

Kununua saruji moja kwa moja kiwandani

Baadhi ya viwanda vinaweka mawasiliano ya mauzo kwenye tovuti zao. Ukurasa wa Dangote Tanzania unataja barua pepe ya mauzo salestanzania@dangote.com na simu ya huduma kwa wateja +255 23 233 4513. Ukurasa wa Camel Cement wa Amsons Group nao una mawasiliano yake. Masharti ya kiasi cha chini cha kununua na usafirishaji hayajaandikwa kwenye kurasa hizo, kwa hiyo yaulizwe kwa kiwanda chenyewe.

Kuhifadhi mifuko ya saruji

Kwa mujibu wa mwongozo wa Ohorongo Cement:

1. Weka mifuko juu ya pallets au mbao, si moja kwa moja juu ya ardhi au sakafu ya zege.
2. Usipange zaidi ya pallets mbili kwenda juu.
3. Ifunike kwa paa, turubai au karatasi ya plastiki dhidi ya jua na mvua.
4. Mfuko ulioingia kwanza utumike kwanza.
5. Ikihifadhiwa hivyo, saruji hudumu na sifa zake hadi miezi 6.

Madonge ndani ya mfuko yanaonyesha kwamba saruji imepata unyevu. Yakivunjika kwa mkono, saruji bado inaweza kutumika kwa kuongeza saruji kidogo kwenye mchanganyiko; yakiwa magumu, isitumike kwa ujenzi.

Kitovu haiuzi saruji.