Kokoto za ujenzi: aina na ukubwa unaofaa

Kokoto ni nini

Kokoto ndizo sehemu ya mawe ndani ya zege, na pia hutandikwa chini ya sakafu na barabara. Kijitabu ACI E1-16 cha Taasisi ya Zege ya Marekani kinazigawa kulingana na chanzo. Changarawe asilia ni miamba iliyomomonyolewa na maji au upepo. Kokoto zilizopasuliwa hutoka kwenye mawe ya machimbo yaliyovunjwa kwa mashine ya kusaga mawe (crusher). Aina zote mbili zinaweza kuchujwa kwa ukubwa na kuoshwa kabla ya kuuzwa.

Kokoto na mchanga: mpaka wa mm 4.75

Mpaka kati ya kokoto na mchanga ni chujio moja. Kwa mujibu wa ACI, sehemu inayobaki juu ya chujio la mm 4.75 ni kokoto (coarse aggregate), na inayopita ni mchanga (fine aggregate). Zinauzwa kwa makundi ya ukubwa; ACI inanukuu mifano hii kutoka kiwango cha Marekani ASTM C33:

Kokoto na mchanga: mpaka wa mm 4.75

Kundi (mm)	Kwa inchi
19 hadi 4.75	inchi 3/4 hadi chujio No. 4
37.5 hadi 19	inchi 1-1/2 hadi 3/4

ACI inaongeza kwamba kokoto zinazotumika kwenye zege kwa kawaida huwa na ukubwa wa juu kati ya mm 9.5 na 37.5. Kwa mujibu wa kijitabu hicho, uzito wa kokoto kavu zilizoshindiliwa ni kati ya kilo 1,280 na 1,920 kwa mita moja ya ujazo — kwa hesabu yetu, tani 1.28 hadi 1.92 kwa kila m³.

Ukubwa unaofaa kwa zege

Kokoto lazima zipite katikati ya nondo na ndani ya fomu. ACI inaweka mipaka mitatu ya ukubwa wa juu wa mawe: usizidi sehemu moja ya tano ya nafasi nyembamba zaidi kati ya kuta za fomu, usizidi theluthi moja ya unene wa slab, na usizidi robo tatu ya nafasi kati ya nondo.

Mfano wa hesabu yetu: kwa slab ya mm 100, theluthi moja ni takriban mm 33. Kama nafasi kati ya nondo ni mm 25, robo tatu yake ni takriban mm 19. Kipimo kidogo kati ya hivyo viwili ndicho kinachotawala, kwa hiyo kokoto za mm 19 (inchi 3/4) ndizo zinazofaa. Saruji inayoshikanisha mchanganyiko huo imeelezwa kwenye ukurasa wa saruji.

Kagua kabla ya kununua

ACI inataja uchafu unaoharibu zege:

• Udongo wa mfinyanzi na vumbi — chembe ndogo kuliko mikromita 75 huongeza maji yanayohitajika kwenye mchanganyiko, hubadilisha zege kati ya mchanganyiko mmoja na mwingine, na zikiganda juu ya mawe hupunguza mshikamano kati ya saruji na kokoto.
• Uchafu wa mimea na mboji — huchelewesha zege kuganda na kupata nguvu.
• Vipande laini kama makaa ya mawe na mbao — hupunguza uimara wa zege.

Kabla mzigo haujamwagwa, angalia kama mawe yamefunikwa na vumbi au udongo, na kama kuna mizizi au udongo wa juu ndani yake.

Kokoto chini ya sakafu na kwenye mifereji

Kokoto hutandikwa pia chini ya sakafu, njia na maegesho kama tabaka la msingi. Pale tabaka hilo linapolala juu ya udongo laini, kitambaa cha kutenganisha huzuia mawe yasizame ndani ya udongo. Kwa kazi hiyo Kitovu ina Non-Woven Needle-Punched Polypropylene Geotextile 200 g/m², kwenye roli za m 2 × 100.

Kuzunguka msingi wa nyumba, kokoto hufunika pia bomba la mfereji linalokusanya maji ya ardhini. Hatua za kazi hiyo zimeelezwa kwenye ukurasa wa Dimple Drainage Membrane 8 mm with Geotextile (HDPE Drainage Board), membrane ambayo Kitovu imeagiza kwa ajili ya kulinda kuta za msingi.

Bei ya kokoto

Ukurasa huu hauna orodha ya bei ya kokoto. Hatujapata muuzaji anayechapisha bei hiyo kwenye tovuti yake pamoja na kipimo cha kuuzia, na bei za matangazo ya mitandao ya kijamii hatuzitumii kama chanzo.